چه عواملی قیمت نفت را تعیین می‌کنند؟ راهنمای کامل

قیمت نفت یکی از پرنوسان‌ترین و تأثیرگذارترین قیمت‌های اقتصاد جهانی است؛ روی تورم، ارزش پول‌ها و حتی قیمت طلا اثر می‌گذارد. اما چه چیزی این قیمت را بالا و پایین می‌برد؟ در این مقاله با مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده‌ی قیمت نفت به زبان ساده آشنا می‌شوی.

پایه‌ی همه چیز: عرضه و تقاضا

مثل هر کالای دیگری، بنیادی‌ترین عامل قیمت نفت تعادل عرضه و تقاضاست. وقتی تقاضای جهانی (به‌خاطر رشد اقتصادی، فصل سرما یا سفر) بالا می‌رود و عرضه ثابت می‌ماند، قیمت بالا می‌رود. وقتی عرضه از تقاضا پیشی می‌گیرد، قیمت می‌ریزد. بقیه‌ی عواملی که در ادامه می‌گوییم، در واقع از طریق اثرگذاری روی همین عرضه و تقاضا کار می‌کنند.

اوپک و اوپک‌پلاس: کنترل‌کننده‌ی عرضه

اوپک (سازمان کشورهای صادرکننده‌ی نفت) و متحدانش (اوپک‌پلاس) بخش بزرگی از تولید نفت جهان را در دست دارند. تصمیم آن‌ها برای افزایش یا کاهش تولید، مستقیماً عرضه‌ی جهانی را تغییر می‌دهد: کاهش تولید معمولاً قیمت را بالا می‌برد و افزایش تولید آن را پایین می‌آورد. به همین دلیل، نشست‌های اوپک از مهم‌ترین رویدادهایی‌اند که معامله‌گران نفت با دقت دنبال می‌کنند.

ذخایر نفت آمریکا

هر هفته آماری از میزان ذخایر نفت آمریکا منتشر می‌شود که یکی از مهم‌ترین داده‌های کوتاه‌مدت بازار است. افزایش ذخایر معمولاً نشانه‌ی عرضه‌ی زیاد یا تقاضای کم است و روی قیمت فشار نزولی می‌گذارد؛ کاهش ذخایر برعکس. این آمار به‌خصوص روی نفت WTI اثر زیادی دارد.

تنش‌های ژئوپلیتیک

نفت بیش از هر کالای دیگری به سیاست حساس است. جنگ‌ها، تحریم‌ها و تنش در مناطق نفت‌خیز یا مسیرهای حیاتی مثل تنگه‌ی هرمز، ترس از اختلال در عرضه ایجاد می‌کنند و می‌توانند قیمت را در چند ساعت به‌شدت بالا ببرند. این «صرف ریسک ژئوپلیتیک» یکی از دلایل نوسان شدید نفت است و همان چیزی است که در تحلیل احساسات بازار بررسی می‌شود.

ارزش دلار

نفت جهانی با دلار قیمت‌گذاری می‌شود، پس بین قدرت دلار و قیمت نفت معمولاً رابطه‌ی معکوس وجود دارد. وقتی دلار قوی می‌شود (شاخص دلار DXY بالا می‌رود)، نفت برای خریدارانی که با ارز دیگری معامله می‌کنند گران‌تر تمام می‌شود و تقاضا کمی کاهش می‌یابد. به همین دلیل معامله‌گران نفت، دلار را هم رصد می‌کنند.

رشد اقتصادی و تقاضای جهانی

نفت خون اقتصاد صنعتی است. وقتی اقتصاد جهانی در حال رشد است، کارخانه‌ها، حمل‌ونقل و سفر بیشتر می‌شوند و تقاضای نفت بالا می‌رود. برعکس، در رکود یا کندی اقتصادی (مثلاً کاهش رشد چین به‌عنوان بزرگ‌ترین واردکننده‌ی نفت)، تقاضا و قیمت افت می‌کنند. به همین دلیل داده‌های کلان اقتصادی جهان روی نفت اثر می‌گذارند.

جدول خلاصه‌ی عوامل

جمع‌بندی

قیمت نفت حاصل برخورد چند نیروست: عرضه و تقاضای پایه، تصمیمات اوپک، ذخایر آمریکا، تنش‌های ژئوپلیتیک، ارزش دلار و رشد اقتصادی جهانی. هیچ‌کدام به‌تنهایی همه‌چیز را تعیین نمی‌کنند؛ معامله‌گر خوب همه را کنار هم می‌بیند. و چون نفت موتور تورم است، فهم آن به درک بهتر بازار طلا هم کمک می‌کند — رابطه‌ای که در نفت، تورم و طلا کامل توضیح داده‌ایم.

مطالب مرتبط: نفت برنت و WTI · رابطه‌ی نفت، تورم و طلا · شاخص دلار DXY

پرسش‌های پرتکرار